Eski fotoğraf restorasyonu: yapay zekayla adım adım

Eski bir fotoğraf kutun ve boş bir öğleden sonran var. Eski fotoğraf restorasyonu üç hamleye iner: baskıyı düzgün tara, tek bir restorasyon geçişini bir görsel modelle ya da özel bir araçla yap, sonra elle bitir. Taramayı atlarsan sonraki hiçbir adım kurtarmaz. Elle bitirmeyi atlarsan her yüz balmumu heykel gibi görünür. Aşağıda kullandığımız iş akışını, prompt'larıyla birlikte anlatıyorum.

Önce yapay zekayı değil, taramayı düşün

Kötü restorasyonların çoğu kötü taramadan çıkar. Baskıyı açılı bir telefon fotoğrafıyla çektiysen modele parlama, perspektif bozulması ve moiré deseni veriyorsun. Model bunları "düzeltmeye" çalışır ve üçünü de örtmek için detay uydurur.

Mümkünse düz yataklı bir tarayıcı kullan. Library of Congress blogu 4x8, 5x7 ve 8x10 baskılar için 300 dpi/ppi öneriyor, bazı kendi baskı projeleri bunun da üstüne çıkıyor. Biz küçük baskıları 600 dpi tarıyoruz, çünkü sonradan kırpmak ve büyütmek için pay bırakmak istiyoruz. TIFF ana kopyayı kaydet, ona bir daha dokunma ve çalışmayı kopya üzerinde yap.

Camı sil. Tarayıcı camındaki toz, AI'ın sadakatle koruyacağı "çizikler" olur. Pamuklu eldiven ucuzdur ve emülsiyona parmak izi bulaşmasını engeller. Baskı kıvrılmışsa tarayıcı kapağıyla düzleştirmek yerine gece boyunca ağır bir kitabın altında bekletebilirsin.

Renk moduna da dikkat et. Siyah beyaz bir baskıyı gri tonlama modunda, renkli bir baskıyı RGB'de ve sıkıştırmasız tara. Ana kopyayı JPEG olarak kaydedersen her kayıt kaliteyi biraz daha eksiltir ve restorasyonun en çok ihtiyaç duyduğu ince tonlar ilk kaybolanlar olur. Tarama ayarlarını bir kez yaz, dosya adına ya da bir nota koy. Üç ay sonra hangi ayarla taradığını hatırlamak istersin.

Aracı seçmeden önce hasarı teşhis et

Üç tür hasar var ve her biri farklı bir tedavi istiyor. Tek bir araç nadiren hepsini halleder.

Tonsal hasar. Solma, sararma, düşük kontrast, gümüş aynalaşma. En kolay olanı bu. Seviye ve eğri ayarları yarısını çözer, geri kalanını her görsel model halleder.

Fiziksel hasar. Kıvrımlar, yırtıklar, eksik köşeler, lekeler. Bu bir doldurma işi. Model çatlağın altında ne olduğunu tahmin etmek zorunda, o yüzden çevredeki yapı ne kadar çoksa tahmin o kadar iyi olur.

Bilgi kaybı. Bulanıklık, küçücük yüzler, kötü taramanın yuttuğu tane. Geri getirilecek bir şey kalmamış. Büyütücü makul görünen detay uydurur, bu da restorasyon değil.

Hangi hasarla uğraştığını yaz. Sonraki bölümdeki her karar bunu belirler.

Hangi yol sana uyar?

Kısa cevap: yolu moda olana göre değil, hasar türüne göre seç.

• Solmuş, sararmış, yassı: görsel model ya da Photoshop eğrileri. Aşırı kontrastlı ten ve plastik yüzlere dikkat et.

• Çizik, kıvrım: belirli bir prompt'lu görsel model. Görmediği yeri yeniden çizer.

• Bulanık, küçük yüzler: özel restorasyon aracı. Yüzler gerçek kişiden uzaklaşır.

• Büyük yırtıklar, eksik alanlar: Photoshop Generative Fill, elle. Zaman ve sabır ister.

Bir de şunu hatırla: bir yol sonuçları beğendirmiyorsa çoğu zaman çözüm başka bir yol değil, daha iyi bir tarama. Bulanık bir taramayı ne kadar iyi prompt'larsan prompt'la, sadece daha iyi bir hata çıkar. Temiz bir taramada ise sıradan bir model bile işini iyi yapar.

Nano Banana ilk geçiş için varsayılanımız, çünkü sade talimatları takip eder ve kompozisyonu korur. Ama en çok fotoğrafını sessizce yeniden çizme eğiliminde olan da o. O yüzden işin büyük kısmını prompt görür. Aşağıda buna dönüyoruz.

Remini yüzler için tek dokunuşluk seçenek. Hızlı, çoğu zaman hoş, ama genelde bir akraban "o burun onun değil" dediğinde fark ediyorsun. Hızlı bir bakış için kullan, arşiv kopyası için değil.

Bitirmek için hâlâ en iyi yer Photoshop. Neural Filters içinde yerel çalışan bir Photo Restoration seçeneği var, Remove aracı ve Generative Fill yırtıkları kapatır. Daha yavaş, ama her pikselin kontrolü sende. Fotoğraf önemliyse bu takas değer.

Fotoğrafı fotoğraf olarak tutan prompt

Restorasyonların en çok yanlış gittiği yer burası. "Bu eski fotoğrafı restore et" yazarsan model bunu fotoğrafı yeniden tasarlama izni gibi okur. Neyin kalacağını, neyin gideceğini açıkça söyle.

Aile baskılarında Nano Banana'yı deneyen bir soy araştırmacısı aynı dersi çıkarmış: restorasyon ile yeniden hayal etmeyi birbirinden ayıracak kadar spesifik ol, istemiyorsan "renklendirme yapma" de, orijinal yüz özelliklerini koru de. Sonuçları değişkenmiş. Bir denemede "ÖNCEKİ fotoğrafa hiç benzemeyen" bir şey çıkmış. Bizde de aynısı oldu.

Kopyala ve kendine göre uyarla:

Bu taranmış siyah beyaz fotoğrafı restore et. Tozu, çizikleri ve üst üçte birdeki yatay kıvrım izini temizle. Orijinal tanesini, orijinal kadrajını ve orijinal sepya tonunu koru. Renklendirme yapma. Yüzleri, ifadeleri, kıyafetleri ya da arka plandaki nesneleri değiştirme. Orijinal yüz özelliklerini birebir koru.

Anahtar kelimeden daha çok işe yarayan üç alışkanlık:

1. Her kusuru adlandır. "Sol alt köşedeki yırtık" demek, "hasarı düzelt" demekten çok daha iyi.

2. Neyin değişmeyeceğini listele. Yüzler, kıyafetler, kadraj, tane.

3. Her geçişte tek iş. Önce temizle. Renklendirme gerekiyorsa ikinci ve ayrı bir geçişte yap.

Çıktı kayıyorsa sohbeti sil ve baştan başla, modelle tartışma. Uzayan düzeltme zincirleri modeli iyileştirmez, kötüleştirir. Prompt'u aç, tek satır değiştir, yeniden çalıştır.

Bir de kayıt tut. Her denemede hangi prompt'u, hangi modeli kullandığını ve sonucu nasıl bulduğunu bir satırla yaz. Üç hafta sonra hangi cümlenin işe yaradığını görürsün ve bir sonraki baskıya sıfırdan başlamazsın. Bizim en çok işe yarayan tek alışkanlığımız bu.

Yüzler: yapay zekanın her restorasyonda biraz yalan söylediği yer

Yüzler fotoğrafın asıl amacı ve modelin ilk yanlış yaptığı şey. Tipik hatalar: gözler fazla parlak, ten porselen gibi pürüzsüz, dişler düzeltilmiş, çene biraz farklı. Model akrabanı dünyadaki milyon başka yüzle ortalıyor.

• 100% büyütmede orijinalle karşılaştır. Telefonda ya da küçük boyutta değil.

• Önce gözlere bak. Aşırı parlak gözler işaret. Yumuşak bir maske ve küçük bir pozlama düşürmesiyle geri çek.

• Kişiyi tanıyan biri "o değil" derse ona inan. Taramaya dön ve o bölgeyi elle yap.

• Küçücük bir kırpımdan yüz restore etme. Belli bir boyutun altında kimlik kalmaz, geriye tahmin kalır.

Bazı modeller eski insan fotoğraflarını hassas diye işaretleyip reddedebiliyor. Olursa hasarlı bölgeye kırp ya da manzara ve yüzleri ayrı geçişlerde çalıştır. Farklı koruma kurallarına sahip barındırılan bir araç pratik bir yedek olabilir.

Bir numara daha: yüzü yatay olarak aynalayıp yan yana koy. Gerçek bir yüz genelde iki yanı biraz farklı olan bir simetriye sahiptir. Model yüzü ortaladığında iki yan birbirinin kopyası gibi görünür, bunu yan yana bakınca fark edersin. Orijinal taramayla da yan yana koyup göz çizgisine ve ağız köşelerine bak. Kayma küçükse sorun yok, büyükse o bölgeyi elle düzelt.

Büyütme en sonda, ve sadece gerekirse

Büyütme, insanların en başta yaptığı ama en sonda yapması gereken adım. Temiz bir görsel üzerinde çalıştır, çünkü büyütücüler kusurları da detay kadar hevesle keskinleştirir.

Topaz Photo AI baskılar için güvenli seçim: sahneyi yeniden boyamadan çözünürlük ekler, yüz kurtarma kısmında da kapatılabilen bir güç kaydırıcısı var. Bilerek doku uyduran bir model istiyorsan Magnific bunu yapar, ama restorasyon için bu genelde yanlış içgüdü. Restore edilmiş bir fotoğraf iyi bir baskı gibi görünmeli, yepyeni bir render gibi değil.

Bir tavan koy. 600 dpi taranmış 4x6 bir baskı için 8x10 yeniden basım adına 2 kat büyütme fazlasıyla yeter. Bunun ötesinde hayali gözenekler için ödeme yapmış olursun.

Dosya formatına da dikkat et. Büyütülmüş görseli PNG ya da yüksek kaliteli bir TIFF olarak kaydet, yayın için WebP'ye sonra çevir. Her sıkıştırma turu büyütmenin kazandırdığı detayın bir kısmını yer. Baskı için ana dosyayı, web için küçük bir kopyayı ayrı tut.

Renklendirme: yap ama etiketle. Modelin renklendirdiği siyah beyaz bir fotoğraf bir kayıt değil, bir yorumdur. Ten tonları, üniforma renkleri ve duvar kağıtları eğitimli tahminlerdir. Duvar baskısı için sorun değil, aile tarihi için sorun.

Bizim uzlaşımımız: temizlenmiş siyah beyazı arşiv sürümü olarak tut, renkli sürümü açıkça adlandırılmış ayrı bir dosya yap ve dosya adına "AI renklendirilmiş" yaz. Gelecekteki sen teşekkür edecek.

Renklendirirsen modele çapa ver. "Elbise koyu yeşildi, araba krem renkliydi" demek, modelin kendi seçmesinden iyidir. Çapa yoksa her şey aynı sıcak turkuaz-turuncu paletine kayar.

Her "önce ve sonra" paylaşımında gördüğümüz hatalar

Telefon fotoğrafından restore etmek. Parlama ve perspektif bozulması sonuca gömülür. Yeniden tara.

Aynı görseli üç araçtan art arda geçirmek. Her geçiş kendi düzleştirmesini ekler. Üçüncü geçişte tane yok olur, fotoğraf bir oyun ara sahnesine benzer. Bir AI geçişi, bir de elle geçiş, bitti.

Önizlemeye güvenmek. 800 piksel genişlikte restore bir görsel her zaman harika görünür. Bitti demeden gözleri, elleri ve çatlak tamirlerinin kenarlarını %100'e yakın yakınlaştırarak bak.

Modelin kadrajı kırpmasına ya da dışarı taşırmasına izin vermek. Yırtık kenarlar kadrajı uzatma isteği uyandırır. Duvar baskısı için olabilir, ama fotoğrafçının hiç çekmediği bir sokağı eklemiş olursun. Yaptıysan dosya adında belirt.

Taneyi atlamak. Film tanesi fotoğrafın parçası. Prompt "orijinal tanesini koru" demeden "keskinleştir" derse sonuç dijital ve yanlış görünür. Tane istediğini açıkça yaz ya da en sonda Photoshop'ta hafif bir tane katmanı geri ekle.

Orijinalleri sakla. Fiziksel baskıyı ve TIFF ana kopyayı sakla. Restore edilmiş kopyayı yeni bir dosya olarak tut. Kim olduğunu unutmadan isimleri, tarihleri ve yerleri metadataya ya da dosya adına yaz. Baskıların arkasındaki kurşun kalem notları ayrı bir fotoğraf olmayı hak ediyor.

AI restorasyonu fotoğrafın kendisi değil, fotoğrafın bir render'ıdır. On yıl sonra daha iyi bir model temiz taramandan daha iyi iş çıkaracak, ama taramayı saklamışsan.

Bir cumartesi günü biz ne yapardık?

Elimizde tek bir kutu ve tek bir öğleden sonra olsaydı: her şeyi 600 dpi tarardık, baskıları hasar türüne göre ayırırdık, tüm yığını tek bir temkinli Nano Banana prompt'undan geçirirdik, Photoshop'ta önemli olan on baskıyı elle düzeltirdik, çerçeveleyeceğimiz üçünü büyütürdük ve orada dururduk. Her baskıya müdahale gerekmez. Solmuş bir park halindeki araba fotoğrafı solmuş kalabilir.

Bu iş akışı tek bir arşiv için de geçerli, bir aile albümü için de. Kutudaki her baskıyı tek tek ele almak zorunda değilsin. Önce en çok önem verdiğin on tanesini seç, onları tam işlemden geçir, kalanları hızlı bir geçişle taramaya bırak.

Yukarıdaki prompt'u seçtiğin modele yapıştır ve her seferinde tek satır değiştir. Hile bu kadar. Sihir değil, disiplinli bir tarama ve neyin değişmemesi gerektiğini söyleyen bir prompt.